ภาพปะการังออกไข่ภาพนี้ชื่อภาพ “Once in a lifetime” ได้รับรางวัลชนะเลิศ การประกวดภาพถ่าย Me & Sea จากงาน TDEX ปีล่าสุด (2013) ในประเภทกล้อง Compact & Smartphone คำบรรยายใต้ภาพเขียนไว้ว่า “…การออกไข่ปะการัง เกิดขึ้นแค่ปีละครั้ง ครั้งละราว 10 นาที เป็นปรากฏการณ์ที่มหัศจรรย์ที่สุด ที่เคยได้พบมาในการดำน้ำของผม…” เราเลยจับตัวหนุ่มเจ้าของภาพ “ชิน” ศิรชัย อรุณรักษ์ติชัย มาเล่าเรื่องราวเบื้องหลังภาพถึงคืนประทับใจที่เป็นปรากฏการณ์ที่มหัศจรรยที่สุดในการดำน้ำของเขา

   “Once in a lifetime” | ภาพชนะเลิศประเภทกล้อง Compact & Smartphone TDEX 2013   

“Guys!!! It’s really f**king happening!” นั่นคือคำแรกที่หลุดออกจากปากเมื่อผมได้ขึ้นสู่ผิวน้ำเพื่อตะโกนบอกเพื่อนร่วมทีมนานาชาติที่รออยู่บนเรือ เป็นเวลาสองคืนติดกันแล้วที่ทีมอาสาสมัครเล็กๆ จาก New Heaven Reef Conservation Program (NHRCP) เฝ้ารอการออกไข่ (coral spawning) ของปะการัง 2 สายพันธ์ุ (Symphillia sp. และ Goniastrea rectiformis)

โครงการวิทยานิพนธ์ของ Mr.Chad Scott แห่งทีม NHRCP ที่ผมทำงานอยู่ด้วย คอยสังเกตและเก็บข้อมูลในพื้นที่นี้มาต่อเนื่องหลายปีจนทำให้เราสามารถประมาณช่วงเวลาของการปล่อยไข่ของปะการังในแต่ละปีได้ โดยมีระยะเวลาอยู่ในช่วง 4 วัน (บวกลบ 2 วัน) ทีมของเราจึงต้องผลัดเวรกันไปเฝ้ารอในน้ำกันอย่างต่อเนื่องหลายคืน คืนละหลายๆ ชั่วโมง โดยที่ช่วงเวลาของการปล่อยเซลล์สืบพันธ์ุ (ไข่และสเปิร์ม) เป็นเพียงเวลาสั้นๆ แค่ประมาณ 10 นาทีเท่านั้น การปล่อยไข่ของปะการังแต่ละชนิดแตกต่างกันไป ขึ้นกับหลายปัจจัยเช่น จังหวะน้ำขึ้นน้ำลง และเวลาทางจันทรคติ ในบางปีอาจไม่มีการปล่อยไข่เลย ถ้าหากว่ามีความเสียหายเกิดขึ้นกับปะการังเพราะปะการังจะสงวนพลังงานไว้เพื่อฟื้นฟูตัวเองแทนการปล่อยไข่ อย่างเช่นหลังจากเหตุการณ์ปะการังฟอกขาวครั้งใหญ่ในปี 2010 ซึ่งทำให้ไม่มีการปล่อยไข่ของปะการังเกิดขึ้นในปี 2011 ในพื้นที่เกาะเต่า

   (ซ้าย) ทีมอาสาสมัครของโครงการ NHRCP ทำการผสมและดูแลเซลล์สืบพันธุ์บนเรือ | (ขวา) อาสาสมัครเฝ้ามองหา zooplankton ที่ไล่กินเซลล์สืบพันธุ์ที่มักติดมาในน้ำทะเล   

ก่อนจะกลับไปที่คืนนั้น ผมขอเล่าเรื่องของปะการังอีกสักหน่อย…

ปะการังเป็นสัตว์ที่สามารถสืบพันธ์ุได้ทั้งแบบอาศัยเพศ (ปล่อยไข่และสเปิร์ม) และแบบไม่อาศัยเพศ (แตกกิ่ง) จุดแตกต่างที่สำคัญระหว่างการสืบพันธุ์ทั้งสองแบบนี้คือความหลากหลายทางพันธุกรรมของรุ่นลูก ถ้าจะให้เปรียบเทียบง่ายๆ การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศก็เหมือนกับการที่ผู้ชายผู้หญิงปั่มปั๊มกัน ได้เด็กออกมาที่มีรหัสพันธุกรรมที่ผสมจากทั้งพ่อและแม่ แต่การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศก็เหมือนการโคลนนิ่งที่จะออกมาเหมือน กันเด๊ะทุกอย่าง

   เซลล์สืบพันธุ์ของปะการัง ซึ่งถูกเก็บอยู่ในขวด   

ความแตกต่างทางพันธุกรรมนี้มีความสำคัญมากสำหรับแผนการฟื้นฟูแนวปะการัง (ซึ่งจะทยอยเล่าใน article ต่อๆ ไปครับ) การตัดกิ่งเสียบซึ่งเห็นกันบ่อยๆ นั้นเพิ่มพื้นที่ได้ในเวลาที่รวดเร็ว ตัวผมเองมองว่ามันเป็นการฟื้นฟูแนวปะการังแบบหวังผลระยะสั้นที่ได้ผลดี (อ๊ะๆ ห้ามไปหักปะการังเสียบกิ่งกันเองนะครับ เพราะปะการังเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองครับ)

แต่การเพิ่มพื้นที่ปะการังด้วยการเสียบกิ่งอย่างนี้ก็มีข้อเสียอยู่เหมือนกัน เพราะทุกชิ้นส่วนปะการังเหล่านั้นมีพันธุกรรมเดียวกัน ซึ่งอาจไม่ใช่เรื่องดีในระยะยาว เพราะตัวโคลนทุกตัวก็จะมีข้อเสียติดมาเหมือนอย่างตัวต้นแบบทุกกระเบียดนิ้ว ถ้าตัวต้นแบบเป็นปะการังที่อ่อนไหวต่ออุณหภูมิน้ำที่สูงขึ้น ปะการังทั้งแผงนั้นก็จะเป็นแบบเดียวกัน (ดิจิทะเล: คล้ายๆ คนเป็นภูมิแพ้ฝุ่น พอแตกหน่อมาก็ยังเป็นคนขี้แพ้ฝุ่นอยู่ดี) ถ้าหากอยู่มาวันนึงอุณหภูมิน้ำขึ้นสูง ทั้งแนวปะการังนี้ก็อาจจะฟอกขาว (Coral Bleaching) ตายเกลี้ยงพร้อมกันทั้งหมด ซึ่งเคยเกิดขึ้นมาแล้วกับแผงปะการังเขากวาง Acropora spp. ที่ Shark Bay เกาะเต่า เมื่อตอนการฟอกขาวของปะการังในปี 1998

ดังนั้นการฟื้นฟูปะการังด้วยการสืบพันธ์ุแบบอาศัยเพศจึงมีความสำคัญในระยะยาว เพื่อความหลากหลายทางพันธุกรรมและความสามารถในการฟื้นตัวจากเหตุการณ์ต่างๆ ที่อาจสร้างความเสียหายในแนวปะการัง

   เซลล์สืบพันธุ์ที่อยู่ในขวดก่อนที่จะถูกย้ายไปลงบ่อเพาะเลี้ยงตัวอ่อน   

ด้วยแนวคิดนี้จึงเกิดเป็นโปรเจคของ Mr.Chad Scott ที่จะเพาะเลี้ยงปะการังในบ่อเพาะ ก่อนจะปล่อยกลับลงทะเลเพื่อเพิ่มความหลากหลายพันธุกรรมให้กับแนวปะการังของเกาะเต่า ก่อนหน้าคืนสำคัญ ทีมงานใช้เวลาเป็นเดือนเพื่อเตรียมตัว เริ่มตั้งแต่สร้างบ่อเพาะ ทำอุปกรณ์เก็บไข่ นั่งเก็บตัวอย่างชิ้นปะการังเพื่อตรวจหาไข่ ว่ายสำรวจเพื่อหา colony ปะการังที่เหมาะสม ติดตั้งทุ่นสัญญาณไฟกระพริบ วางเชือกนำทางใต้น้ำโยงจุดต่างๆ เข้าด้วยกันเพื่อป้องกันการหลงทางในเวลากลางคืน

สิ่งทีเหลือก็คือเฝ้ารอปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้น

กลับมาที่คืนนั้น หลังจากทีมของเราคว้าน้ำเหลวมา 2 คืนติด ทั้งเหนื่อย ทั้งหนาว ทั้งหิว ทุกคนในทีมก็ใจแป้วและเริ่มหลอนว่าพวกเราพลาดเหตุการณ์นี้ไปแล้วหรือเปล่า เพราะเกือบทุกคนรวมทั้งผมไม่เคยเห็นเหตุการณ์ Coral Spawning นี้มาก่อน ในคืนที่ 3 ผมกลับไปที่ Station กอปะการัง Symphillia เพื่อสังเกตความเปลี่ยนแปลงตาม Polyps ของ Colony ที่ได้ mark ไว้และก็เฝ้ารอ

ผ่านมาหนึ่งชั่วโมงก็ยังไม่มีอะไรเกิดขึ้น ผมคาดว่าก็คงกินแห้วกันอีกคืนแน่ๆ เลยหันไปมองหา marble shrimp ที่ชอบอยู่ตามซากปะการังหักๆ ที่อยู่ใกล้ๆ ระหว่างที่มองหาอยู่นั้น จู่ๆ ก็รู้สึกเหมือนว่ามันมีอะไรฟุ้งๆ คล้ายควันบุหรี่พุ่งออกมาจากโขดปะการัง Symphillia ที่ผมต้องเฝ้า ความคิดที่ผุดเข้ามาในหัวคือ “จริงดิวะ…” เลยรีบว่ายเข้าไปดูใกล้ๆ เลยได้โดนเต็มๆ พุ่งเข้าเต็มหน้าเลยครับ เป็นหมอกฟุ้งๆ ที่มีเม็ดเล็กจิ๋วๆ สีชมพูลอยอยู่ข้างใน ในที่สุดการรอคอยของพวกเราก็ออกผล ไข่เม็ดกลมๆ สีชมพูสวยเม็ดเล็กๆ ผุดลอยไปทั่วตัดกับน้ำทะเลสีดำ ไข่ปะการังถูกพ่น ปุ๊ดๆๆๆ ออกมาจาก coralite (ดิจิทะเล: โครงสร้างหินปูนภายนอกของปะการัง ที่เห็นเป็นลายคล้ายๆ ดอกไม้นั่นล่ะ) และค่อยๆ ลอยออกสู่ทะเลกว้าง ทำให้ผมนึกถึงโคมลอยที่คนชอบจุดกัน พอเริ่มตั้งสติหายตะลึงได้ ผมก็รีบขึ้นสู่ผิวน้ำเพื่อเรียกทีมที่สแตนด์บายรออยู่บนเรือให้รีบลงน้ำมาช่วยกันเก็บเซลล์สืบพันธ์ุที่เป็นจุดหมายของการรอของเรา แล้วผมก็รีบกลับลงไป ที่ใต้น้ำสัตว์ทะเลต่างๆ ที่อยู่บริเวณนั้นเริ่มเข้ามาแย่งกันกินไข่ที่ถูกปล่อยออกมายังกับเป็นงานเลี้ยง ผมเลยต้องรีบไล่เก็บไข่ปะการังที่ออกมาก่อน ลืมเรื่องการถ่ายรูปไปจนกระทั่งทีมจากบนเรือตามมาถึง

การถ่ายรูปครั้งนี้สำหรับผมเป็นเรื่องยากมาก Station ปะการังที่ปล่อยไข่อยู่ที่น้ำตื้นมากประมาณ 3 เมตร และมีกระแสน้ำตรงที่ตื้นเป็น surge คอยพัดโยนไปมาอีก (ดิจิทะเล: น้ำยิ่งตื้นยิ่งควบคุมการลอยตัวยาก แถมยังมีกระแสน้ำช่วยให้ตัวเซอีกชั้น เห็นใจแทนจริงๆ) ทำให้ต้องระวังมากไม่ให้ไปชนปะการังที่อยู่รอบๆ เสียหายได้

   การปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ของ Symphyllia   

ผมใช้กล้อง Canon Powershot G11 ใน WP-DC34 Housing (ดิจิทะเล: housing พลาสติกมาตรฐานจาก Canon เอง) ที่ไม่มี accessory เสริมอะไรเลย ใช้ไฟฉายที่ถือในมือเป็น focus light พอกล้องจับ focus ได้แล้วก็กดชัตเตอร์พร้อมกับยิง flash ตามปกติ ถ่ายรูปชุดแรกไปได้สักพักก็เริ่มรู้สึกผิดที่ไม่ได้ช่วยเพื่อนทำงานเก็บไข่ปะการัง ผมเลยเก็บกล้องแล้วทำงานต่อ (แต่แอบคาใจกับภาพที่ถ่ายมาแล้วอยู่ลึกๆ เพราะยังไม่ได้อย่างที่หวัง) จนเหตุการณ์ปล่อยไข่ของปะการัง Symphyllia จบลง ทีมงานก็กระจายตัวย้ายไปเฝ้าปะการังอีกชนิดนึงซึ่งก็คือ Goniastrea rectiformis เพราะคาดว่าจะมีการปล่อยไข่ในคืนเดียวกัน ตอนนี้มีคนอยู่ในพื้นที่เต็มกำลังแล้วผมเลยหันกลับมาถ่ายภาพต่อได้จริงๆ จังๆ อีกสักที

   Colony ปะการัง Goniastrea rectiformis ก่อนการปล่อยไข่ เห็นไข่สีชมพูจ่ออยู่ที่ปาก Coralite   

ผมว่ายหา colony ที่ไม่มีคน เพราะอยากได้ภาพไข่ปะการังอย่างเดียวสวยๆ ชัดๆ ในระหว่างที่รอ Goniastrea rectiformis ปล่อยไข่ ก็นั่งดูรูปที่ถ่ายมาก่อนไปด้วย ภาพการปล่อยไข่เซ็ทแรกที่ถ่ายมาค่อนข้างขาดมิติ เลยตัดสินใจจะถ่ายภาพเซ็ทใหม่ด้วยไฟฉายดำน้ำอย่างเดียว ไม่ยิง flash เพื่อเลียนแบบแสงของการใช้ Snoot (ดิจิทะเล: การควบคุมแสง flash ให้โดนเฉพาะจุด ไม่ยิงกระจายโดนทั่วทั้งภาพ) ผมลองถือกล้องด้วยมือข้างนึง ถือไฟฉายด้วยมืออีกข้าง แล้วคอยขยับไฟฉายปรับมุมแสงเนื่องจากอยากให้แสงเข้าด้านข้างเพื่อขับ texture ของปะการังชนิดนี้ออกมา การทดลองก่อนเวลาจริงเป็นไปด้วยความลำบาก ทุลักทุเลพอสมควร หลังจากซ้อมมุมกล้องเตรียมตัวพร้อมแล้ว ก็เหลือแค่รอให้ปะการังปล่อยไข่ออกมาเท่านั้น

คราวนี้แค่ 10 นาทีให้หลังโอกาสก็มาถึง พอถ่ายไปได้ซักพัก ก็เริ่มเห็นข้อจำกัดของกล้องที่มี กล้องไม่สามารถจับ focus ไข่ได้ทันใจ ผมเลยปรับมาใช้โหมด Manual focus ปรับให้ล็อคที่ระยะใกล้ที่สุดเท่าที่กล้องจะทำได้ แล้วขยับตัวกล้องไปให้เล็งให้จุด focus อยู่ตรง polyp ที่ไข่กำลังจะออกมา แล้วรัว shutter ไปเรื่อยๆ แบบไม่มีหยุด (ถึงจะพูดว่ารัว แต่ก็เร็วที่สุดก็ได้แค่ 2fps (ดิจิทะเล: 2 รูปต่อวินาทีฮับ) เท่านั้นล่ะครับ) ยิงไป 20 กว่าภาพ ได้ภาพคมชัดเข้าจุด focus อยู่แค่ 2 ภาพเท่านั้นเอง ถ่ายไปได้ซักพัก ผมก็มาไล่ดูภาพที่ถ่ายไปแล้ว พอได้เห็นภาพที่พอใจแล้วบ้าง เลยเก็บกล้อง แล้วไปหยิบอุปกรณ์เก็บไข่มาทำงานต่อจนการปล่อยไข่สิ้นสุดลง

   การปล่อยเซลล์สืบพันธ์ของ Goniastrea rectiformis (ภาพคล้ายกับภาพที่ได้รางวัลแต่คนละมุมกัน)   

มันเป็นคืนที่ทุกอย่างตื่นเต้น, เข้มข้น, เคร่งเครียด และผ่านไปอย่างรวดเร็ว จนความทรงจำมันไม่ชัดเจน เหลือเพียงแต่ความรู้สึกประทับใจของภาพอันมหัศจรรย์ที่ได้เห็นและจบลงด้วยรอยยิ้มของทุกคนในทีมเมื่องานในคืนนั้นเสร็จสิ้น

จริงๆ แล้วงานส่วนของการวิจัยยังไม่เสร็จนะครับ แต่ที่จะเขียนอธิบายก็คงไม่พอแล้วล่ะครับ ขอละไว้ในโอกาสหน้าครับ

เพิ่มเติม :
New Heaven เดิมทีเป็นร้านดำน้ำธรรมดาบนเกาะเต่า คอยช่วยเหลืองานอนุรักษ์ร่วมกับมูลนิธิ Coastal Preservation and Development (CPAD) อยู่หลายปี เมื่อ CPAD มีความจำเป็นต้องปิดตัวลง จึงส่งผ่านเจตนารมณ์เกิดมาเป็น New Heaven Reef Conservation Program (NHRCP) โดยรับเอา โปรเจคหลายๆ ตัวมาทำต่อ และมีโปรเจคใหม่หลายๆ รูปแบบซึ่งเน้นการให้ความรู้ และสร้างความเข้าใจให้กับคน เพื่อเพิ่มความสมบูรณ์ให้กับแนวปะการังอย่างยั่งยืนยาวนาน ภาพและวิดีโอเพิ่มเติมของโปรเจค Coral Spawning ดูได้ที่นี่

เกือบ 1 ปีผ่านไป ตั๋วดังกล่าวกำลังจะหมดอายุ เราจึงเกิดทริปฉุกละหุกขึ้นมา รีบหาข้อมูลว่าใกล้ๆ มนิลา มีจุดดำน้ำไหนน่าไปบ้าง ก็เลยเกิดเป็นทริป Anilao แบบลวกๆ คราวนี้ขึ้นมา ก็ต้องขอขอบคุณ พี่ป้อม จาก Nivach Scuba ที่คอยจัดการประสานงานเรื่องที่พัก และ การดำน้ำให้นะครับ

และจากความอยากส่วนตัวของ Admin ที่อยากลองกล้อง Sony RX100 เพราะเคยคุยกับ Eric Cheng ช่างภาพใต้น้ำชื่อดังเจ้าของ wetpixel เขาบอกว่าตื่นเต้นกับกล้องตัวนี้มาก Admin เลยหาเรื่องเข้าไปยืม housing NA-RX100 จาก Nauticam Thailand แล้วก็สร้าง mission ให้ตัวเองว่า ทริปนี้เราจะไม่พก DSLR และ จะลองถ่ายภายใต้น้ำด้วยกล้อง Compact ให้สวยให้ได้

ทั้งหมดนี้คือที่มาของทริปคราวนี้ครับ

ทริปนี้เรามา review กล้อง Sony RX100 กัน ชุดนี้ชุดใหญ่ประกอบด้วย Nauticam Housing, Strobe Sea&Sea YS-D1, SubSee Diopter, Pro-One Diopter, Sola600

ก็ขอเริ่ม review กันเลยดีกว่า

ตัวกล้อง Sony RX100 มีชื่อเต็มๆ ว่า Sony Cyber-Shot DSC-RX100 เจ้ากล้องตัวนี้มีความเจ๋งเด็ดอยู่ 2 เรื่องใหญ่ๆ คือ

1. Sensor ที่มีขนาดใหญ่กว่ากล้อง compact ทั่วไปถึง 2.7 เท่า โดยเจ้า Sensor ตัวนี้คือ 1” Exmor CMOS Sensor ซึ่งมีขนาดเท่าๆกับ Nikon 1 system (ภาพประกอบจาก Dpreview.com )

2. เจ้า RX100 นี้ใช้ Lens Zeiss T* โดยมีทางยาวโฟกัส 10-37mm f/1.8 – f/4.9 ( เทียบกับ Full Frame = 28-100mm f/4.9-13.4 ) และ สังเกตุรูรับแสงที่สว่างมากกกกกกกกก f/1.8 กันเลย ถ่ายในที่แสงน้อยสบายๆ

ส่วนรีวิวของตัวกล้องก็ลองหาอ่านกันดูตาม web ได้เลยครับมีเต็มไปหมด อยากของ dpreview ก็ละเอียดดี เราจะขอเข้าส่วนถนัดของเราเลย คือเมื่อเอาใส่ housing ลงน้ำกันนะครับ

อุปกรณ์ที่ใช้คราวนี้ก็ประกอบด้วย
กล้อง Sony RX-100
Housing Nauticam NA-RX100
Strobe Sea&Sea YS-D1 2 ตัว
Diopter SubSee +5 (ปรากฎว่าติดขอบอย่างแรง)
Diopter Pro-One +6 (อันนี้เวิร์คกับ Sony RX100 มากๆ)
Nauticam WetMate Dome Port

Sony RX100 ประกอบชุดใหญ่จัดเต็ม

วัตถุประสงค์หลักๆ ของการมาดำน้ำที่ Anilao ก็คงไม่พ้นสัตว์จิ๋วต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น กุ้ง ปู นูดี้ ปลากบ ช่วงๆ แรกๆ คุณไดฟ์มาสเตอร์ ที่พี่ป้อมเตรียมไว้ให้ ชี้ของแต่ละอย่างเล็กกว่าเม็ดข้าวสาร ซึ่งเล็กเกินไปสำหรับเจ้า RX100 แม้จะใส่ diopter เข้าไปแล้วก็ตาม ข้อจำกัดอันแรกของ RX100 คือแม้ระยะ focus ใกล้ที่สุดของกล้องจะใกล้สุดๆขนาด 5cm ก็ตาม แต่มันถ่ายที่ระยะ 5cm ได้ที่ทางยาวโฟกัสกว้างสุด (28mm) เท่านั้น พอกด Zoom in เข้าไปนิดเดียว ก็ไม่สามารถโฟกัสใกล้ขนาดนั้นได้อีก

กุ้ง Emperor Shrimp บน Sea Cucumber

ข้อจำกัดต่อมาคือ จากข้อจำกัดข้อแรก ทำให้เวลาใส่ diopter ของ Subsee เข้าไปมันเลยติดขอบ (diopter ของ SubSee จะมีความหนามากเพราะออกแบบมาให้เป็น Lens ไม่ใช่แค่ close-up filter ธรรมดา ตอนใช้กับ DSLR ภาพที่ได้มาน่าทึ่งมากๆ) โดยปกติเวลาใช้กล้อง compact กับ diopter เรามักจะได้รับคำแนะนำให้ zoom-in เข้าไปนิดนึงเพื่อหลบขอบ และ เพื่อเลี่ยงอาการขอบเบลอ แต่กับ Sony RX100 ถ้าเรา zoom-in เข้าไปแม้จะแค่นิดเดียวก็จะไม่สามารถโฟกัสระยะใกล้ได้เลย จึงเกิดเป็นปัญหางูกินหาง อยากถ่ายใกล้ๆ ก็ต้อง zoom-out ออกมาให้กว้างสุด พอกว้างสุดก็ต้องใส่ SubSee +5 เพื่อเพิ่มกำลังขยาย พอใส่ SubSee +5 ก็ติดขอบ พอ zoom-in หลบขอบก็ focus ใกล้ๆ ไม่ได้ ดังนี้แล

เมื่อใช้ Sony RX100 ใน Nauticam ร่วมกับ SubSee +5 แล้วเกิดอาการติดขอบอย่างแรง

ขยายภาพข้างบนมา 100% จะเห็นว่า เห็นขนกันเต็มๆ

พอเปลี่ยนจาก SubSee มาเป็น Pro-One Diopter ก็หมดปัญหาติดขอบทันที

นูดี้ตัวนี้ขนาดประมาณ 5มม. Pro-One Diopter ก็พอถ่ายได้ (ภาพนี้ crop เยอะเหมือนกันนะครับ)

หรือไม่อย่างนั้นก็เอา diopter ออกแล้วก็หาอะไรที่มันใหญ่ๆ ขึ้นมาหน่อยถ่าย อย่างปลากบเป็นต้น

ความเร็ว และ ความแม่นในการโฟกัส
เรื่องการ focus ของ RX100 ก็ถือว่าทำได้ดี และ เร็วพอสมควรเลย แต่ยังห่างไกล DSLR อยู่หลายขุม ตำแหน่ง focus ของ RX100 เราสามารถเลือกได้แบบ flexible 25 จุดกันเลย โดย set ระบบ focus เป็น selective single-point แต่กรอบจุด Focus ของ RX100 นั้นค่อนข้างใหญ่ ทำให้บางครั้งกล้องไปจับอย่างอื่น (ในกรอบ focus เดิมนะครับ ผมไม่ได้พูดถึงกรณีที่ใช้ระบบ multi-area ที่กล้องจะเลือกตำแหน่ง focus ให้ตามใจกล้องนะครับ) แทนจุดที่เราตั้งใจจะโฟกัสจริงๆ เช่น แทนที่กล้องจะจับหนวด nudibranch กล้องดันไปจับลายบนตัวของ nudibranch ที่โคนหนวดแทน

Blue-ringed Octopus ตัวนี้ขยับไวมาก แต่ ก็ไม่พ้นความเร็วในการจับโฟกัสของ Sony RX100

จริงๆ แล้ว RX100 ก็มีระบบ manual focus assist มาให้ แต่สำหรับผม ผมว่ามันใช้ยากมาก เราไม่สามารถจัด composition ของภาพในขณะที่ manual focus assist ทำงาน เมื่อ focus ได้แล้วก็ต้องกลับมาจัด composition กันใหม่ มือก็ขยับ ตำแหน่ง focus ก็หลุดจากจุดที่อยากได้ แต่พอปิดระบบ manual focus assist ตาผมก็ไม่สามารถบอกได้ว่าจุดที่อยาก focus มันคมที่สุดแล้วหรือยัง (อันนี้อาจจะเป็นข้อจำกัดตามอายุของช่างภาพนะครับ T__T ) ดังนั้นก็เลยต้องพึ่งระบบ auto focus ของกล้องต่อไป ก็ใช้วิธีถ่ายมาหลายๆ รูป ต้องมีสักรูปแหละที่โฟกัสเข้าจุดที่ต้องการ (จริงๆก็ไม่ได้ยากขนาดนั้น แต่รู้สึกว่าตอนถ่ายด้วย DSLR มันเป๊ะกว่าเยอะ)

Coleman Shrimp คู่นี้กว่าจะถ่ายให้ Focus เข้าตากุ้งได้ก็กดไปหลายรูปเหมือนกัน เพราะกล้องมักจะไปจับที่ลายบนตัวกุ้งแทน

การใช้งานร่วมกับ Strobes
ตอนแรกก็ยังกังวลอยู่ว่า เวลาเอากล้อง compact ไปใช้กับ strobe แล้วระบบ flash ของกล้องมันจะเข้าขากับระบบ ds-TTL ของ strobes หรือเปล่า พอใช้ก็สรุปว่า sync กันได้ไม่มีปัญหาอะไร โดยส่วนใหญ่ผมจะเปิด flash ของกล้องเป็น fill-in (เปิด ON) แล้วปรับ Strobe ของผมเป็น TTL โดยตั้งค่าแสง strobe ซ้ายขวาไม่เท่ากัน เพื่อสร้างมิติของภาพ ระบบ TTL นั้นก็ทำงานได้ไม่ผิดพลาด แต่จะมีปัญหาใหญ่ๆ 1 ข้อคือเวลาถ่าย Macro ภาพจะ overexposed เมื่อเราเปิดหน้ากล้องกว้างๆ เพราะกำลังไฟของ strobe ที่เบาที่สุด ก็ยังสว่างเกินค่า f/1.8 ของกล้องไปมาก แม้จะตั้ง ISO ไปที่ 80 แล้วก็ตาม ขนาดปรับค่า f-stop ให้แคบลงไปที่ f/4 ก็ยังต้องถอย strobe ออกไปพอสมควรเพื่อให้ได้แสงที่พอดี ซึ่งอาจจะทำไม่สะดวกนักในบางสถานการณ์ สรุปว่า เมื่อใช้ strobe ในระบบ TTL เราจะแทบไม่สามารถถ่ายภาพ macro ชัดตื้นๆได้เลย (ในกรณีของ DSLR กับ เลนส์มาโคร การถ่าย macro ชัดตื้นทำได้ง่ายกว่ามาก เพราะทางยาว focus ที่ยาวกว่าทำให้การเปิด f แค่ประมาณ f/4.5 หรือ f/5.6 หลังก็ละลายเป็นไอติมตากแดดเที่ยงวันแล้ว)

เมื่อเปิด f กว้างมากไม่ได้ ก็เลือกฉากหลังเป็น blue หรือ black background แทนก็พอถูไถ

แต่การที่กล้องสามารถเปิดหน้ากล้องได้ถึง f/1.8 ก็ถือเป็นข้อดีอย่างที่แรงส์ เพราะแค่แสงไฟจาก guide light (ในกรณีนี้ ผมใช้ไฟ Sola 600 ซึ่งจะพังมิพังเหล่) ก็พอที่จะถ่ายภาพแล้ว แถมได้ภาพที่ชัดตื้นอย่างที่อยากได้ในตอนแรกด้วย

ภาพนี้ไม่ได้ใช้ Strobe ใช้แค่ไฟ Guide Light (Sola 600) แล้วเปิดหน้ากล้องกว้างๆ ก็ได้ภาพสวยงามหลังเบลอเหมือนกัน แถมไม่ต้องติด strobe ให้เทอะทะด้วย

ภาพนี้ก็ใช้ไฟฉายแค่ดวงเดียว จัดมุมให้แสงตกลงบนตัว นูดี้ เท่านี้ก็ได้ฉากหลังดำสวยงาม

Wide Angle
ตัวกล้อง Sony RX100 สามารถถ่ายกว้างสุดได้ที่ 28 มม. ซึ่งถือว่าไม่กว้างมากนัก ยิ่งเมื่อใส่เข้าไปใน housing ที่ด้านหน้าเป็น flat port แล้วทำให้มุมยิ่งแคบลงไปอีก (จากหลักการหักเหของแสง) ทำให้การถ่ายภาพ wide angle จาก Sony RX100 นั้นไม่ฮือฮาเท่าไหร่นัก แต่พอใส่ wet mate dome port ของ Nauticam เข้าไปก็พอจะทำให้มุมภาพกว้่างกลับมาประมาณ​28 มม. ซึ่งก็พอถูไถได้ แต่จริงๆ แล้วถ้ามี fish-eye conversion lens (แบบเกลียว 67มม) ไม่ว่าจะเป็นของ INON หรือของ Fisheye หรือของDyron ก็น่าจะโอเคแต่เนื่องจาก admin ไม่สามารถหายืมเลนส์พวกนี้ได้ ก็เลยไม่ได้ลอง

ภาพ Wide Angle นั้นกล้องตัวนี้ก็พอทำได้ แต่ก็ไม่กว้างเท่าที่ใจอยาก

สรุป
หลังจากอยู่กับกล้อง Sony RX100 ไป วันละ 3 ไดฟ์​ไดฟ์ละ 90-110 นาทีเป็นเวลา 6 วัน ก็พบว่ามันถ่ายภาพได้หลากหลาย แม้การถ่ายมาโครจะมีข้อจำกัดอยู่บ้างแต่พอใช้ร่วมกับ diopter ของ Pro-One แล้วก็ได้ภาพที่สวยงามทีเดียว (แต่มีข้อแม้ว่าตัว object ต้องมีขนาดไม่ต่ำกว่า 1cm นะครับ)​ส่วน wide angle ก็พอจะใช้งานได้โดยไม่ต้องพึ่ง convertor แต่ก็ไม่ถึงขนาดที่ DSLR จะทำได้

ถ้าวัตถุเล็กจิ๋วมากๆ (นูดี้ตัวนี้ทั้งตัวยาวแค่ไม่ถึงครึ่งเซ็นต์) ก็ต้องใช้วิธีจัด composition เอาให้สวยงาม

สิ่งที่ทำให้ผมประทับใจกับอุปกรณ์ set นี้มากๆ คือ ขนาดและน้ำหนักของกระเป๋ากล้องที่ลดลงจากประมาณ 20 กก.(สำหรับ DSLR) ​มาเป็นแค่ประมาณไม่ถึง 10 กก.​ข้อนี่แหละที่สามารถทดแทนข้อด้อยของการถ่ายภาพที่ว่ามาข้างต้นได้เป็นอย่างดี แถมกระเป๋าก็เล็กลงอย่างเห็นได้ชัด อุปกรณ์ทั้งหมดที่ผมเอามาคราวนี้ ผมเอาใส่เป้ขึ้นหลังได้หมดทุกอย่างโดยหลังไม่ยอก (ยกเว้น tray, arms แล้วก็ clamps ที่เอาใส่ไว้ในกระเป๋าอุปกรณ์ดำน้ำ) และไม่โดนเจ้าหน้าที่คนไหนขอชั่งกระเป๋าเลยเดินทางมีความสุขมากครับ ถ้าทริปไหนไปดำน้ำแบบไม่ต้องทำงานถ่ายภาพ ถ่ายวิดีโอ ผมก็ว่า Sony RX100 นี่แหละเหมาะเลย พกง่ายสบายแรง แถมคุณภาพก็พอใช้ได้ทีเดียว

ดูรูปเพิ่มเติมได้ตามนี้เลยครับ

ขอขอบคุณ​
พี่ป้อม จาก Nivach Scuba ที่ช่วยจัดการประสานงานเรื่องที่พักที่ Mayumi Resort และ การดำน้ำให้นะครับ
Nauticam Thailand สำหรับ housing NA-RX100, Tray และ Arms ทั้งเซ็ต และ Wet Mate Dome Port
Dive Supply Bangkok สำหรับ อุปกรณ์เสริมอื่นๆ (SubSee +5, Pro-One Diopter, ไฟ Sola 600, และ อุปกรณ์ดำน้ำอื่นๆ)​
คุณหมีจาก Philippines Airlines (Thai Star Air Co.. Ltd.)

*รายละเอียด และ กฎ กติกาการประกวดกลับไปอ่านได้ที่ post นี้

รายชื่อกรรมการที่ร่วมกันตัดสินมีดังนี้
1. คุณนภันต์ เสวิกุล
2. คุณบารมี เต็มบุญเกียรติ
3. คุณวราณ สุวรรณโณ
4. คุณบุษยา ประกอบทอง
5. คุณนิติ อณิสันต์

ประเภทภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง DSLR

รางวัลชนะเลิศ
“Say Cheese!” โดย NANA Trongratanawong
Mexico
“It was my 1st time seeing whale sharks. Hundreds of whale sharks visit Isla Mujeres in Mexico during July and August to feed on transparent Bonito eggs at the surface. This guy swam after me just in time to get our perfect shot. It’s the best description of “Me & Sea””

รางวัลที่ 2
“One Breath….ขอสักอึดใจ!” โดย จิรวัฒน์ ดีรักษา
Mooring Bay(อ่าวนำชัย) สิมิลัน
“บางครั้งเราสามารถสัมผัสกับ ความน่าอัศจรรย์ของสิ่งมีชีวิต และความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ โดยไม่ต้องพึ่งพาอุปกรณ์ใดๆ ซึ่งบางคราวอาจทำให้เกิด หนึ่งอึดใจ…ที่เป็นภาพความประทับใจตราตรึงไปตลอดชีวิต….”

รางวัลที่ 3
“Pink Carpet” โดย คัมภีร์ ผาติเสนะ
เกาะห้าใหญ่
“ความตื่นตาตื่นใจ กับทุ่งปะการังอ่อนสีชมพู”

รางวัลชมเชย
“Me and Xe(nocrab)” โดย ธีรชาติย์ จันทร์งาม
กองหินชุมพร – เกาะเต่า
“ขอสักที ภาพกับปูบนแส้”

รางวัลชมเชย
“Big Boom” โดย ชัยวัฒน์ นิเวศน์มรินทร์
Raja Ampat, Indonesia
“Moon jellyfish แค่มองด้วยตาเปล่าก็สวยแล้ว คงเป็นไปไม่ได้ที่จะไม่ถ่ายภาพสวยๆแบบนี้”

ประเภทภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง Compact & Smartphone

รางวัลชนะเลิศ
“Once in a lifetime” โดย ศิรชัย อรุณรักษ์ติชัย
อ่าวโฉลก, เกาะเต่า
“…การออกไข่ปะการัง เกิดขึ้นแค่ปีละครั้ง ครั้งละราว 10 นาที เป็นปรากฏการณ์ที่มหัศจรรย์ที่สุด ที่เคยได้พบมาในการดำน้ำของผม…”

รางวัลที่ 2
“You are my new world” โดย Varakorn Kuldilok
Losin
“ตั้งแต่ได้เจอคุณที่ใต้ท้องทะเล โลกของผมก็เปลี่ยนไป”

รางวัลที่ 3
“Head to Head” โดย NANA Trongratanawong
Palau
“It’s always quite chaotic at Jellyfish Lake as its full tourists. Yet once I dived down among these golden jellyfish, I heard nothing. There were nothing but gentle friend and I, head to head underwater. So peaceful and serene”

รางวัลชมเชย
“Capture Life” โดย รับพร วิริยะพันธุ์
เกาะเต่า
“การพบเจอพี่ใหญ่ใจดำแห่งท้องทะเล เป็นความทรงจำอันยิ่งใหญ่ที่นักดำน้ำทุกคนจะต้องจดจำ”

รางวัลชมเชย
“(ปลา)สิงโตนำโชค” โดย ธนิตา ดีแสน
Tubbataha, Philippines
“ครั้งแรกในชีวิตกับกับการจับกล้องลงโลกใต้น้ำ ปลาตัวแรกที่มองผ่าน Viewfinder และเป็นครั้งแรกที่คิดว่าถ่ายรูปสวย”

For English version please see the rules and regulation (pdf file) here. Download application form here.

หัวข้อการประกวด: “ME & SEA” ประเภทของการประกวด:

1. ภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง Compact & Smartphone
2. ภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง DSLR

ชนิดของภาพที่ส่งเข้าประกวด: ภาพฟิล์ม สไลด์ภาพสีหรือภาพจากกล้องดิจิตอล รางวัลสำหรับผู้ชนะการประกวด

*** หมายเหตุ: ผู้ได้รับรางวัลจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบในการชำระภาษีหัก ณ ที่จ่าย 5%

กติกา และ เกณฑ์ในการตัดสิน: 

กติกาการสมัครเข้าแข่งขัน

1. การประกวดภาพถ่ายทั้งสองประเภทภายในงาน Thailand Dive Expo 2013 นี้เปิดกว้างสำหรับนักถ่ายภาพในทุกระดับชั้น
2. เจ้าหน้าที่และ กรรมการที่ทำหน้าที่ในการประกวดภาพถ่ายครั้งนี้ ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมประกวด
3. ผู้เข้าร่วมประกวด 1 ท่านสามารถรับรางวัลได้เพียง 1 รางวัลเท่านั้น. โดยผู้ที่ได้รับเลือกให้ได้รับหลายรางวัลจะถูกเสนอให้รับรางวัลที่สูงที่สุดเพียงรางวัลเดียว
4. รูปภาพที่ส่งเข้าประกวดทั้งหมดจะต้องเป็นภาพที่ถ่ายโดยผู้เข้าประกวดเท่านั้น
5. ต้องเป็นภาพเชิงสร้างสรรค์และ ตรงกับหัวข้อ “ME & SEA” พร้อมเขียนบรรยายแนวความคิดการถ่ายภาพ
6. การถ่ายภาพจะต้องเป็นไปในเชิงอนุรักษ์และ ไม่ส่งผลกระทบใดๆ ต่อสัตว์ทะเล และผลการตัดสินถือของคณะกรรมการเป็นที่สิ้นสุด
7. ผู้เข้าประกวด 1 ท่าน สามารถส่งภาพถ่ายเข้าร่วมประกวดได้ไม่เกิน 5 ภาพ
8. ภาพที่ส่งเข้าประกวดจะต้องเป็นภาพที่ไม่เคยได้รับรางวัลจากการประกวดอื่น และจะต้องเป็นภาพถ่ายโดยผู้เข้าประกวดเท่านั้น หากมีการร้องเรียน กรรมการขอสงวนสิทธิในการถอดภาพนั้นๆออกจากการประกวด
9. ภาพที่ส่งเข้าประกวดทุกภาพ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของผู้จัดการประกวดเป็นระยะเวลา 2 ปีซึ่งทางผู้จัดและผู้สนับสนุนโครงการสามารถนำไปเผยแพร่จัดทำเอกสารสิ่งพิมพ์หรือนำออกแสดงในที่สาธารณะต่าง ๆ ได้
10. การตัดสินของคณะกรรมการให้ถือเป็นที่สิ้นสุด
11. การส่งภาพเข้าร่วมประกวดในครั้งนี้ ให้ถือว่าผู้ส่งภาพเข้าประกวดเข้าใจ และตกลงปฏิบัติตามกติกาดังกล่าวข้างต้น

กติกาเพิ่มเติม

1. ภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง Compact & Smartphone จะต้องเป็นภาพที่ถ่ายจากใต้ท้องทะเลในเชิงสร้างสรรค์และ ไม่รบกวนการดำรงชีวิตของพืชพันธุ์และสัตว์ทะเลผ่านทางการใช้กล้อง “Compact” รวมถึง “Smartphone”
2. ภาพถ่ายใต้ทะเลด้วยกล้อง DSLR จะต้องเป็นภาพที่ถ่ายจากใต้ท้องทะเลในเชิงสร้างสรรค์และ ไม่รบกวนการดำรงชีวิตของพืชพันธุ์และสัตว์ทะเลผ่านทางการใช้กล้อง “DSLR” หรือ “Mirrorless Camera”

ขั้นตอนการสมัครและการส่งภาพเข้าประกวด:

1. ผู้สมัครจะต้องกรอกรายละเอียดในใบสมัครให้ครบถ้วน พร้อมติดรูปถ่าย 1 ใบ
2. ติดต่อขอรับใบสมัครได้ที่
   บริษัท เอ็น.ซี.ซี. เอ็กซิบิชั่น ออกาไนเซอร์จำกัด โทร. 02-203-4221-3, e-mail: travel@qsncc.com
   ดาวน์โหลดใบสมัครได้ที่www.ThailandDiveExpo.com หรือคลิ๊กที่นี่
3. ภาพที่ส่งเข้าประกวดจะต้องบันทึกลง CD และไฟล์ภาพต้องมีความละเอียดที่สามารถพิมพ์ภาพขนาด 8 x 12 นิ้ว ได้พร้อมพิมพ์ภาพใน ขนาด 8 x 12 นิ้ว พร้อมติดลงบนฟิวเจอร์บอร์ดสีดำมีกรอบห่างจากภาพด้านซ้าย ขวา บน ด้านละ 1 นิ้ว ส่วนด้านล่างให้เว้นระยะ 3 นิ้ว เพื่อติดรายละเอียด ชื่อผู้เข้าประกวด ผลงาน และ แนวความคิดของภาพถ่าย (ใช้รูปแบบกรอบที่แนบไปพร้อมกับใบสมัคร)
   
4. ส่งใบสมัคร และภาพที่ต้องการส่งเข้าประกวดพร้อมตั้งชื่อภาพและอธิบายถึงความมหัศจรรย์หรือความประทับใจ โดยสามารถส่งได้คนละไม่เกิน 5 ภาพ/โครงการ มาที่
   กรรมการประกวดภาพถ่าย TDEX Underwater Photo Contest 2013
   บริษัท เอ็น.ซี.ซี. เอ็กซิบิชั่น ออกาไนเซอร์จำกัด
   เลขที่60 ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์โซนดีชั้น 3
   ถ.รัชดาภิเษกตัดใหม่แขวงคลองเตย เขตคลองเตย ก.ท.ม. 10110
5. ปิดรับสมัคร วันที่22 เมษายน 2556 (วันที่ประทับตราไปรษณียากร)

คณะกรรมการให้คะแนนและตัดสิน : วันที่30 เมษายน 2556 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์

ประกาศผลและมอบรางวัล : วันที่16 พฤษภาคม 2556 ในงาน Thailand Travel & Dive Expo 2013

สถานที่จัดแสดงผลงาน : วันที่16-19 พฤษภาคม 2556 ในงาน Thailand Travel & Dive Expo 2013

แมนต้าเรย์ หรือ ปลากระเบนราหู เป็นหนึ่งในสัตว์ใต้น้ำที่นักดำน้ำแทบทุกคน อยากพบ อยากเจอ อยากใกล้ชิดทั้งนั้น นอกจากจะเป็นปลากระเบนที่มีขนาดใหญ่ที่สุดแล้วยังมีเรื่องน่ารู้อีกหลายอย่างเกี่ยวกับแมนต้าเช่น

• แมนต้ามีขนาดสมองเทียบกับร่างกายใหญ่ที่สุดในปลาทั้งหมด (ไม่รวมโลมาและวาฬเพราะเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมไม่ใช่ปลา) แมนต้าจึงถูกจัดว่าเป็นปลาที่ฉลาดทีสุด
• แมนต้ามีมากกว่า 1 สายพันธุ์ ปัจจุบันนักชีววิทยาได้ศึกษาและแยกสายพันธุ์แมนต้าออกเป็น2ชนิดแล้วและกำลังศึกษาเพิ่มเติม
  • ชนิดแรกคือ Oceanic Manta Ray (Manta birostris) ซึ่งเป็นสายพันธ์ุที่มีชนาดใหญ่กว่า ขนาดความกว้างปลายปีกถึงปลายปีกอาจยาวถึง 6-7 เมตร ซึ่งแมนต้าที่พบในทะเลอันดามันบ้านเรา ก็เป็นแมนต้ายักษ์พันธุ์นี้นั่นเอง
  • ชนิดที่สองคือ Reef Manta ray (Manta alfredi) เป็นสายพันธ์ุที่ขนาดเล็กว่า แต่ก็ยังจัดเป็นปลาที่ใหญ่มากอยู่ดี ขนาดโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 3-3.5 เมตร แต่อาจจะกว้างได้ถึง 4.5 เมตรเลยทีเดียว จุดเด่นคือมักอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ในบางที่ พบได้ในทะเลหลายๆ ที่เช่น Maldives, Indonesia และอื่นๆ

เคยเห็นแมนต้ากระโดดเหนือผิวน้ำไหมครับ? บางคนคงมีโอกาสได้เห็นบ้างถ้าโชคดีบางที่ได้เห็นแมนต้ากระโดดเหนือผิวน้ำจากจุดดำน้าที่มีโอกาสพบเจอบ่อยๆ ซึ่งส่วนใหญ่แมนต้าจะกระโดดแค่ครั้งเดียวแล้วก็หายไปเลย ทำให้ต้องมีโชคและจังหวะจึงจะได้เห็นทัน แต่เหตุการณ์ที่เห็นในรูปเป็นการกระโดดของแมนต้าที่ตื่นตาตื่นใจที่สุดที่ผมเคยเห็นเลย

วันหนึ่งที่กลางช่องแคบเกาะโคโมโด อินโดนีเซีย เรือได้วิ่งมาถึงจุดดำน้ำที่เป็น Manta point digitalay:จุดที่มีแมนต้ามารวมตัวกันเยอะๆ เหมาะกับการดำน้ำหรือ snorkel เพื่อเฝ้าดูพฤติกรรมแมนต้า ผมได้สังเกตุเห็นอะไรบางอย่างลอยขึ้นมาเหนือผิวน้ำ แล้วก็ทิ้งตัวกระแทกน้ำกระจายเป็นวงกว้างเลย ใช่แล้วแมนต้านั่นเอง คงไม่น่าแปลกใจอะไร จนกระทั่งหลังจากนั้นไม่นานก็มีแมนต้าอีกตัวห่างจากบริเวณนั้นกระโดดขึ้นตาม เรานั่งสังเกตุการกระโดดอยู่เกือบชั่วโมงเห็นการกระโดดหลายครั้งซ้ำแล้วซ้ำอีก เหมือนถ้ามีตัวใดตัวหนึ่งกระโดด อีกไม่นานก็คาดเดาได้ว่าจะมีอีกตัวกระโดดขึ้นตามจากที่ไหนสักที่

การดูด้วยตาเปล่านั้นสนุกตื่นเต้นมาก แต่การถ่ายรูปแมนต้ากระโดดนั้นเป็นเรื่องยากมากทีเดียว เพราะไม่สามารถคาดเดาได้ว่าแมนต้าจะกระโดดขึ้นจากจุดไหน บางทีได้ยินเสียงน้ำกระจายหันกล้องไปก็ไม่ทันถ่ายซะแล้ว ต้องใช้โชคและความอดทนพอสมควร เมืื่อศึกษาข้อมูลว่าทำไมแมนต้าจึงต้องกระโดดเหนือผิวน้ำ ก็ได้รับคำตอบเช่นว่า เพื่อสลัดพวกปรสิต เหาฉลาม ออกจากร่างกาย, เพื่อหนีจากการไล่ล่าของนักล่า, เพื่อโชว์ตัวเมียเรียกร้องความสนใจสำหรับการผสมพันธุ์ หรือเพื่อสื่อสารกัน นักชีววิทยาสร้างสมมุติฐานว่าเมื่อแมนต้ากระโดดขึ้นเหนือผิวน้ำแล้วทิ้งตัวกระแทกน้ำอย่างแรง ทำให้เกิดคลื่นออกไปไกล อีกตัวก็จะกระโดดตาม เป็นการสื่อสารอะไรกันบางอย่างผ่านเสียงกระแทกน้ำ ซึ่งตรงกับเหตุการณ์ที่ผมเห็นวันนั้น เมื่อตัวหนึ่งกระโดด ไม่นานอีกตัวก็จะกระโดดตามมาในไม่ช้า

บางทีแมนต้าอาจจะกระโดดเพื่อความสนุกสนาน เป็นพฤติกรรมการเล่นสนุกที่มีมักจะพบอยู่ในสัตว์ที่ค่อนข้างฉลาด ผมเห็นแมนต้ากระโดดซ้ำแล้วซ้ำอีกแสดงความลิงโลดเหมือนดีใจทำให้ผมมั่นใจว่าแมนต้าคงไม่ใช่ปลาใหญ่ๆ ที่ดูทื่อๆ ไม่รู้เรื่องอะไร เมื่อได้เคยมองเห็นตาของแมนต้าใต้น้ำหลายๆ ปีที่ผ่านมา บวกกันพฤติกรรมที่เห็นวันนี้ทำให้ผมเชื่อว่าแมนต้าเป็นปลาที่ฉลาดที่สุดแน่นอน

ปัจจุบันแมนต้าในหลายๆ ประเทศกำลังถูกคุกคามด้วยการล่าเพื่อแล่เอาเหงือกไปตากแห้งขายเป็นส่วนหนึ่งของยาแผนโบราณในประเทศจีน ซึ่งไม่มีข้อพิสูจน์อะไรยืนยันว่าเหงือกแมนต้ามีคุณสมบัติในการรักษาโรคอะไรสักอย่างหรือไม่ แต่แมนต้าก็ตกเป็นเหยื่อของความเชื่อผิดๆ ไปแล้ว ถึงแม้ประเทศไทยและอีกหลายๆ ประเทศจะไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการบริโภคเหงือกแมนต้า แต่ถ้าเราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงความเชื่อผิดๆ บางอย่างนี้ได้ แมนต้าที่กระโดดขึ้นเหนือน้ำด้วยอิสรภาพเสรีในชีวิตที่มีคงเป็นภาพที่มีโอกาสเห็นได้น้อยลงเรื่อยๆ ทุกที ทุกที

ขอขอบคุณข้อมูลจาก www.mantatrust.org

digitalay: เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2556 แมนต้า เรย์ ได้รับการเพิ่มชื่อเข้าไปในบัญชีคุ้มครองตาม Appendix II ของ CITES ซึ่งมีไว้สำหรับชนิดพันธุ์ที่มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์ จะทำให้มีการควบคุมหรือจำกัดปริมาณในการล่า หรือการค้า เพื่อไม่ให้มีผลเสียหายต่อจำนวนประชากรรวม ประเทศที่ยินยอมให้ส่งออก ต้องมีมาตรการและการควบคุมไม่ให้กระทบต่อการดำรงอยู่ของชนิดพันธุ์นั้นในธรรมชาติ

ถ้าอยากให้ใส่ง่าย ก็มันจะเป็นพวกผ้าบางและจบลงด้วยการหนาวสั่นงกๆ อยู่ใต้น้ำ ถ้าให้อุ่นสบายใต้น้ำ อีตอนใส่ก็ไม่ยักจะสบายอย่างมาก กว่าจะยัดตัวเข้าไปได้ เหงื่อตกกันเป็นถังเลยทีเดียว ถึงกับมีประโยคที่เอาไว้พูดเล่นๆ กันว่า การใส่ wetsuit เป็นความลำบากที่สุดในกระบวนการดำน้ำเลยทีเดียว

ตั้งแต่โบราณนานมาผ้าเวทสูทจะเป็นผ้านีโอพรีน ซึ่งพูดเปรียบเทียบง่ายๆ คือฟองน้ำอัดแน่น ผ้าบางตัวก็สามารถยืดได้มากกว่า แต่ยิ่งหนาก็ยิ่งยืดน้อย ซึ่งเป็นที่มาของการใส่ยาก เมื่อประมาณปีที่แล้วคนเรื่องมากเรื่อง wetsuit อย่างเราได้มีเฮ เพราะมันมีวิทยาการชั้นนำของเวทสูทชนิดใหม่ออกมา ซึ่งเรียกว่าปฏิวัติผ้า wetsuit กันเลยทีเดียว เพราะเจ้าผ้านี้ไม่ได้เป็นฟองน้ำอัดแผ่นแน่นๆ อีกต่อไป มันเป็นเหมือนผ้าขนหนูประกบฟองน้ำบางๆ ความยืดหยุ่นของมันสูสีกับผ้านีโอพรีน 1 มิล ใช่แล้ว มันยืดมาก และบางมาก ตามทฤษฏีแล้ว ผ้าแบบใหม่นี้จะกักความร้อนได้ดีที่ใต้น้ำ และพอเมื่ออยู่บนผิวน้ำจะระบายเหงื่อได้ ทำให้ไม่ร้อนเหงื่อตกที่ผิวน้ำ แถมยังแห้งเร็ว!!! อะไรมันจะดีขนาดนั้น แต่ว่าแล้วมันจะรับมือคนขี้หนาวอย่างเราไหวเหรอ

แต่ละเจ้าก็มีชื่อเรียกและความแตกต่างกันในดีเทลย่อยๆ ของชั้นผ้า เจ้าแรกๆ ในเมืองไทยที่ประกาศตัวออกผ้าแบบนี้มาคือ poseidon แต่จนแล้วจนรอดก็ยังไม่ยอมผลิตมาขายในตลาดซะที เจ้าต่อมาที่ปล่อยของคือ oceanic ในชื่อของสินค้าว่า lavacore ขายดีซะจนเราซื้อไม่ทัน (^^”) จนเมื่อปลายปีที่แล้ว มีข่าวว่ามีคนนำเข้าอีกยี่ห้อนึงเข้ามาในไทย ซึ่งเป็นยี่ห้อต้นฉบับโด่งดังที่ต่างประเทศมาหลายปีแล้ว ยี่ห้อนี้คือ sharkskin

sharkskin มีต้นกำเนิดมาจากออสเตรเลีย ฮิตมากในหมู่นักเล่นเซิร์ฟบอร์ด เพราะอุณหภูมิน้ำแถวนั้นมันไม่สามารถใส่กางเกงชายหาดเล่นเซิร์ฟได้ตลอดปี ฮิตเพราะความแห้งเร็ว สบายตัวของมันนี่ล่ะ

เราได้มีโอกาสถือ sharkskin ไปลองในทริป Lembeh เมื่อเดือนที่แล้วด้วย ทีแรกขนไปกะว่าจะใช้แทน wetsuit มาตรฐาน 5 มิลกันเลย แต่พอผ่านไป 1 วันก็พบว่า sharkskin สามารถใช้แทน wetsuit หนา 3 มิลได้อย่างสบายๆ ถ้าเป็นไดฟ์ทั่วๆ ไป (อย่างเช่นไปสิมิลัน ไปสิปาดัน) แต่ไม่ใช่ไดฟ์ที่ต้องถือกล้องและตีขาเพียงแค่ 30 ทีตลอดทั้งไดฟ์อย่าง Lembeh นี่

เราเลยต้องเปลี่ยนแผนเอาแต่ตัวในมาลอง ซึ่งทำให้เราได้พบคุณสมบัติที่เราชอบที่สุดของ sharkskin

ตัวในที่พูดถึงคือตัว vest-hood คือตัวแขนกุดมีฮูดคลุมหัว เอาไว้ใส่ซ้อนข้างในอีกชั้น อ่านมาถึงนี่ หลายคนคงคิดว่ายัยนี่บ้ารึเปล่า 5 มิลแล้วยังต้องใส่ซ้อนอีกเหรอ จะอบซาวน์น่าลดน้ำหนักรึไง แต่มันหนาวจริงๆ โดยเฉพาะเมื่อเป็น Lembeh ที่ขยับตัวว่ายน้ำน้อยเหลือเกิน แถมอยู่กันยาว 80-90 นาทีต่อไดฟ์ wetsuit 5 มิล อย่างเดียวมันก็ยังสู้ไม่ไหว ปกติแล้วทุกไดฟ์ตอนแต่งตัวเราจะบ่นหนาวตั้งแต่ตอนสวม vest-hood เพราะเวลาระหว่างไดฟ์มันแค่ไม่กี่ชั่วโมง ไม่มีทางที่ผ้านีโอพรีนจะแห้งได้ เทียบได้กับว่าเราสูญเสียความร้อนไปแล้วรอบแรกตั้งแต่ก่อนลงน้ำ แต่ sharkskin ไม่เป็นอย่างนั้น!!! ผ้าของ sharkskin แห้งเร็วสุดยอด แห้งภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงระหว่างไดฟ์นั้น แห้งแบบที่ไม่สามารถรีดเสียงบ่นจากคนขี้หนาวอย่างเราได้เลย

การใส่wetsuit ที่ยังเปียกๆ บนตัวที่แห้งอุ่นสบายของเรา เป็นความทรมานสาหัสของการแต่งตัวเตรียมลงน้ำ ลองคิดดูว่าไดฟ์เช้าที่ wetsuit ที่ผ่านการตากลมมาทั้งคืนจนเกือบแห้ง มันใส่สบายแค่ไหน ถ้าคุณเข้าใจเราคุณจะอยากลองหาไอ้เจ้าเทคโนโลยีใหม่นี่มาลองซักตัว

ขอบคุณ sharkskin ที่ให้ของเราไปทดลองเล่น ใครอยากลอง wetsuit sharkskin ลองมาดูตัวจริงได้ที่งาน Nauticam Demo Day 2013 วันเสาร์ 23 นี้ที่ Dive Me Crazy หมู่บ้านนิชดาธานี

สำหรับนักดำน้ำส่วนใหญ่คงจะรู้จัก Donsol กันพอสมควรอยู่แล้ว เมื่อซัก 5-6 ปีที่แล้วก็เป็นจุดฮิตที่นักดำน้ำหลายๆ คนชอบไปกัน ถึงแม้จะไม่ได้ดำน้ำเพราะที่นี่มีกฎการเข้าหาฉลามวาฬด้วยการ snorkel เท่านั้น แต่ก็ยังดึงดูดใจ เพราะความรู้สึกของการได้ว่ายน้ำคู่กับฉลามวาฬ ปลาที่ใหญ่ที่สุดในทะเลนั้นมันเกินคำบรรยายจริงๆ

ส่วนเมือง Oslob เพิ่งโผล่ขึ้นมาในแผนที่ของนักดำน้ำทั่วโลกเมื่อปลายปี 54 นี่เอง ที่นี่เป็นเหมือนน้องใหม่มาแรง เพราะที่นี่สามารถให้ดำน้ำพร้อมกับฉลามวาฬได้ แต่ความมาแรงนั้นก็มาพร้อมกับประเด็นร้อนเพราะฉลามวาฬที่นี่นั้นมีชาวประมงคอยให้อาหารเพื่อล่อให้ฉลามวาฬมาว่ายอวดโฉม

เราจะไม่เล่าเรื่องราวละเอียด ข้อมูลซ้ำซ้อนกับเวปอื่นๆ ที่สามารถหาได้จากการ search google แกร๊กเดียว

กลับมาเรื่องสารคดีกันดีกว่า..

สารคดีชุดนี้ชื่อมหัศจรรย์พันธุ์ลึก ถึงแม้จะเรียกว่าเป็นสารคดีแห่งการเดินทาง แต่มันก็เป็นการเดินทางของนักดำน้ำ เพราะฉะนั้นก็ถือว่ากล้อมแกล้มเป็นสารคดีใต้น้ำด้วยเลยละกัน ชื่ออังกฤษที่ว่า the Sea Wanderers นั้นเราไม่ได้สะกดผิด เราตั้งใจใช้คำว่า Wanderers ซึ่งหมายถึงนักเดินทาง สารคดีทั้งชุดมี 5 ตอน ความยาวตอนละ 1 ชั่วโมง ฉายทางช่องไทยพีบีเอส ทุกวันศุกร์เวลา 2ทุ่ม 20 นาที เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มีนาคมต้นเดือนกันเลย

สารคดีชุดนี้ digitalay ทำร่วมกับ geek house production ซึ่งเป็นทีมงานคุณภาพ (เราหมายถึง geek house นะ ) ที่อยู่เบื้องหลังรายการคุณภาพอย่าง reality ดนตรีคนพิการที่ชื่อว่า “หัวใจยังเต้น” และรายการที่สร้างแรงบันดาลใจผ่านเสียงดนตรี “จังหวะจะเดิน”

เราตั้งใจทำสารคดีชุดนี้ให้ดูสนุก ให้เป็นสารคดีที่ให้สาระ แต่ดูสนุก เพราะเราเบื่อกับสารคดียืดเยื้อแบบเดิมๆ เรียกได้ว่าเป็นงานทดลองแนวทางสารคดีรูปแบบใหม่ ขอให้เปิดใจลองดูกัน แล้วส่งเสียงบอกเราหน่อยว่ามาทางนี้ดีแล้วหรือต้องปรับปรุงยังไง เพื่องานหน้าเราจะได้พัฒนาให้ดีขึ้น ขอร้องว่าอย่าชมตะบี้ตะบัน แต่ก็อย่าดุด่าเกรี้ยวกราด มาคุยกันค่ะว่าคิดยังไง

ขอบคุณทุกคนที่จะรอดู

ปล. TDEX ปีนี้กำลังจะมาถึงอีกรอบแล้ว เพื่อนๆ เตรียมกระเป๋าตังค์และจัดตารางว่างให้พร้อม ปีนี้งานมีวันที่ 16-19 พฤษภาคม นี้ค่ะ

Photo by Robert Pitman (NOAA)

ขอย้อนไปถึงการปฏิรูปทางภาษาครั้งใหญ่ของสัตว์ทะเลซักเกือบๆ 10 ปีที่แล้ว เมื่อมีการประกาศจากราชบัณฑิตฯ ว่าต่อไปนี้เราไม่ควรจะเรียกปลาวาฬว่าปลาวาฬอีกต่อไป เพราะมันไม่ใช่ปลา มันเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมต่างหาก ถ้าจะให้ถูกก็ต้องเรียกว่าวาฬเฉยๆ รวมถึงปลาโลมาอีกด้วย หลายๆ คนก็เปลี่ยนการเรียกตามอย่างว่าง่าย แต่ก็มีอีกหลายคนรวมทั้งเราด้วยที่ยังยืนกรานเรียกปลาวาฬ ปลาโลมาอยู่เหมือนเดิม

เราเข้าใจดีถึงเหตุผลของการเปลี่ยน แต่ได้โปรดอย่ามาบังคับให้เราเรียกเพราะว่ามันเป็นเรื่องถูกต้อง ถ้าอ้างถึงความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ในการเปลี่ยนชื่อสัตว์เราก็ต้องเปลี่ยนกันให้หมดทั้งประเทศเพราะม้าน้ำก็ไม่ใช่ม้า ปลาดาวก็ไม่ใช่ปลา แมงกระพรุนก็ไม่ใช่แมง 8 ขาเหมือนแมงมุม และยังลามไปถึงของอื่นๆ ที่ไม่ใช่สัตว์น้ำด้วยอย่างเช่น ขนมปังก็ไม่ใช่ขนม ขนมจีนก็ตกที่นั่งเดียวกัน

เมื่อมาถึงยุคที่ปลาวาฬกลายเป็นวาฬ เราเลยไม่เห็นด้วยที่จะเปลี่ยนด้วยเหตุผลของความถูกต้องทางหลักวิทยาศาสตร์ เพราะทำยังไงก็ไม่มีทางที่จะถูก ออร์ก้าหรือชื่อทางการในภาษาไทยที่ว่า “วาฬเพชรฆาต” แท้จริงแล้วเป็นปลาโลมาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในสายพันธ์ุโลมา ดูข้อมูลที่นี่ได้ หรือที่นี่ก็ได้ ถ้าไม่เชื่อเรา ซึ่งถ้าว่ากัน “ตามหลักการที่ถูกต้องของการเรียกชื่อ” ออร์ก้าก็ต้องกลายเป็นโลมาเพชรฆาฬ!

เมื่อตอนเรียนมหาวิทยาลัย เวลาออกไปเรียนนอกสถานที่ มีอาจารย์ท่านนึงชอบขึ้นต้นประโยคด้วยคำว่า ชื่อนั้นสำคัญไฉน แล้วก็อ่านชื่อถนนหนทาง ชื่อหมู่บ้าน แล้วก็เล่าถึงที่มาของชื่อนั้นๆ เป็นการเรียนที่สนุกมาก อะไรที่อาจารย์ไม่รู้ที่มาก็จะให้ช่วยกันวิเคราะห์ชื่อ แล้วคาดคะเนที่มาของชื่อนั้นๆ ด้วยกัน อย่างเช่น หนองหอยต้องมีหนองน้ำที่มีหอยอยู่เยอะแยะแถวๆ นี้แน่ๆ หรืออย่างดอนเมืองก็เป็นที่สูงมาก่อนเลยได้ชื่อว่าดอน เราได้เรียนรู้รากศัพท์ได้เรียนรู้ความสนุกของภาษาไทย ความง่ายของการตั้งชื่อตามนิสัยคนไทย

การถกเถียงเรื่องตัดปลาหรือไม่ตัดปลามีอยู่อย่างต่อเนื่องจน จนราชบัณทิตยอมให้ใช้ได้ทั้งสองอย่าง แต่การประกาศเลิกใช้มันประทับตราแน่นในใจหลายๆ คน ซะจนทำให้ทุกครั้งที่ได้ยินคำว่า “ปลาวาฬ” กับ “ปลาโลมา” คนจำพวกนี้ต้องเปล่งเสียงออกมาว่า “วาฬ” กับ “โลมา” ต่างหาก

เราอยากบอกว่าใครอยากเรียกอะไรก็เรียกไปเถอะ อย่าถึงกับโกรธแค้นจะกินเนื้อกันถ้าเรียกไม่เหมือนกัน ถ้าทั้งฝ่ายที่เรียกปลาและไม่เรียกปลาเอาเรื่องนี้มาเป็นจุดเริ่มต้นของการคุยกัน การอธิบายเรื่องว่ามันไม่ใช่ปลาที่จะต้องตามต่อมา ถือว่าเป็นน้ำจิ้มที่ฟังสนุก เหมือนอย่างที่เราสนุกกับการฟังอาจารย์คนนั้นเล่าเรื่องหนองหอยและดอนเมือง

   กัลปังหาขนาดใหญ่ที่ Batee Tokong    

Pulau Weh เป็นชื่อเกาะเล็กๆ ทางตอนเหนือของ Bandar Aceh ประเทศ Indonesia ชื่อของเกาะแห่งนี้ยังไม่เป็นที่รู้จักมากนัก จัดเป็นแหล่งดำน้ำที่สมบูรณ์ที่สุดอีกแห่งหนึ่งที่อยู่ใกล้ๆ กับบ้านเรา เมื่อช่วงสิ้นปีที่ผ่านมาผมได้เดินทางมากับ Elegance Travel ที่เป็นตัวแทนของ Pulau Weh Dive Resort เที่ยวนี้เรามีเวลา 4 วันเต็มเพื่อสัมผัสท้องทะเลให้ได้จุใจ

   ฝูงปลายูนิคอน ที่บริเวณ Arus Balee    

   ปลารวมฝูงพบได้ง่ายที่กองหินในจุดดำน้ำ Arus Balee    

เราเริ่มเช็คไดฟ์กันที่ Gapang Jetty ตรงนี้น้ำนิ่งๆ ลึกไม่กี่เมตร ถ้าให้นึกภาพตามก็ประมาณสะพานหาดตาแหวนที่พัทยา แตน้ำใสกว่ามากและปลาที่นี่แตกต่าง! ปลาสวยงามหลายชนิดที่พบที่นี่หน้าตาแตกต่างไปจากบ้านเราและมีของหายากที่เจอได้ง่ายๆ อย่างเช่นปลากบ ปลาค็อกคาตู และปลาไรโนเปียส ปลาใบไม้สีเหลือง นอกจากนี้ยังมีปลามีดโกนฝูงใหญ่นับร้อยตัว ปลาผีเสื้อคอขาวฝูงใหญ่ และปลาสินสมุทรหางเส้นที่พบได้ยากในไทย ไดฟ์แรกเราจึงเป็นการเช็คไดฟ์ที่สนุกสนานสบายๆ

   (ซ้าย) ปลาสินสมุทรหางเส้น Semicircle Angelfish | (ขวา) ปลาวัวสีฟ้าวัยเด็ก Blue Triggerfish สีสันจัดจ้านสวยงาม   

   Hot Spring ปลาสร้อยนกเขาและกะพงเหลืองห้าเส้นที่มาหาอาหารในกระแสน้ำอุ่น    

ไดฟ์ต่อมาเป็นจุดที่ประทับใจมาก จุดนี้เรียกว่า Hot Spring เป็นแนวทรายใต้สมุทรที่ความลึกเพียง 12 เมตร มีน้ำแร่อุ่นๆ และฟองอากาศจากใต้พิภพไหลขึ้นมาผสมกับน้ำทะเลปกติ มองดูโดยรอบเห็นมีปลาปักเป้าสามสี่ชนิดนอนเอาท้องแปะทรายไว้ ช่างดูน่าสบายยิ่งนัก พอเข้าไปใจกลางกลุ่มฟอง กระแสน้ำที่พุ่งขึ้นมากลับอุ่นราวกับได้แช่น้ำแร่ อุณหภูมิกำลังสบายๆ ไม่ร้อนไม่หนาว ดูเหมือนน้ำที่อุ่นนี้ดึงดูดให้ปลาบางชนิดเข้ามาหากินบริเวณนี้ ผมเห็นปลาเก๋าที่นอนอยู่บนพื้นทรายเกลี้ยงๆ ปลาสร้อยนกเขา และปลากะพงเหลืองห้าเส้นที่มีสีเหลืองสดใสว่ายมาเป็นระยะ และที่นี่ทำให้ใครหลายคนได้ “อาบน้ำแร่แช่น้ำทะเล” เผื่อผ่อนคลายไปพร้อมๆ กัน

  ปะการังดำกอใหญ่ที่ The Pinnacle    

ไดฟ์สุดท้ายของวันแรกเราลงดำที่ Arus Balee เป็นกองหินโผล่พ้นน้ำ ที่นี่เราเจอปลาสารพัดชนิด กลางน้ำมีปลามงพร้าว นับหลายสิบโฉบมาจับปลาในแนว โดยมีมงครีบฟ้าที่ตัวใหญ่กว่าบ้านเรามากว่ายปะปนอยู่ ปลายูนิคอร์นฝูงใหญ่นับร้อยๆ เคลื่อนขบวนผ่านมา ตามกองหินบริเวณน้ำตื้นเต็มแน่นไปด้วยปลากะรังจิ๋วสีส้มๆ นับหมื่นๆ ตัว ฝูงปลากล้วยที่ว่ายมาไม่ขาดสาย ปลานกแก้วสีแปลกตา ในช่วงเวลารอยต่อจากกลางวันเป็นกลางคืนของที่นี่ ประสาทการมองเห็นของผมถูกถาโถมด้วยปลาสารพัดชนิด ไม่ว่าจะดำน้ำมานานขนาดไหน ผมเชื่อว่าคุณจะพบความสุขได้ที่ไดฟ์ไซท์นี้

   (ซ้าย) ฝูงปลากะรังจิ๋วนับพันนับหมื่นว่ายออกมาจับแพลงก์ตอนกินและหลายๆตัวจับคู่ผสมพันธุ์ | (ขวา) ปลากะรังจิ๋วหางแดง Flame Anthias อวดครีบสวยตอนเกี้ยวตัวเมีย   

วันต่อมาเราไปตะลุยดงกัลปังหา เริ่มกันที่ Canyon จุดดำน้ำที่ขึ้นชื่อว่าเป็น Reef scape ที่น่าตื่นตาตื่นใจ และก็เป็นเช่นนั้นจริงๆ เราดำน้ำไล่ไปตามกองหินที่ลึกลงเรื่อยๆ ยิ่งลึกมากขึ้นกัลปังหาก็ยิ่งมีขนาดใหญ่มากขึ้น นักดำน้ำกลายเป็นมนุษย์ตัวจ้อยเมื่อเทียบขนาดกับกองกัลปังหาที่นี่ บางจุดมีกัลปังหาขึ้นเต็มแน่นนับร้อยต้น ยากที่จะเก็บความงดงามมาได้หมดด้วยภาพถ่ายไม่กี่ใบ ยิ่งลึกเวลายิ่งเหลือน้อยเราต้องกลับขึ้นสู่จุดตื้นๆ ด้วยความเสียดาย

  กัลปังหาที่ Canyon มีขนาดใหญ่และขึ้นเรียงรายไปจนสุดความลึกที่จะมองเห็น    

  Fullmoon Goby โกบี้ถ้ำที่หาดูได้ยากในทะเลแถบอื่น    

เราไปต่อกันที่ Batee Tokong ซึ่งสวยงามไม่แพ้จุด Canyon ที่นี่เราได้พบเจ้าโกบี้ถ้ำชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า Fullmoon Goby ซึ่งเป็นตัวการทำให้เราตัดสินใจกลับไปที่นี่อีกครั้งพร้อมกับเลนส์มาโคร เพราะนอกจากหน้าตาที่น่ารักของมันแล้ว มันยังเป็นโกบี้ถ้ำอีกชนิดที่มีโอกาสพบเจอน้อยมาก

เข้าวันที่สามแต่ทุกคนยังดูกระปรี้กระเปร่า เช้านี้ลีดเดอร์ลงไปผูกทุ่นเตรียมให้เราลงดำกันที่กองหินกลางน้ำที่ชื่อว่า The Pinnacle จุดนี้น้ำค่อนข้างแรง แต่เนื่องจากคำบอกเล่าว่ามีปลาเก๋าดอกหมากยักษ์ นโปเลียน ฝูงปลามง ทำให้ไม่มีใครถอย พร้อมใจกันปักหัวลงสู้กระแสน้ำสาวทุ่นไปจนถึงยอดกองหิน ปลามงนับหมื่นว่ายมาวนอยู่ใกล้ๆ กอง สีของมันระยิบระยับสะท้อนแสงจางๆ จากข้างบน เป็นภาพที่ตื่นตาจนบรรยายไม่ถูก ที่กอกัลปังหาก็มีปะการังดำกอใหญ่สลับสับหว่างอยู่ ที่นี่เหมือนทำให้ผมได้ย้อนเวลาไปที่กองหินชุมพรแห่งเกาะเต่าเมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว

   (ซ้าย) ปะการังแข็งแบบที่พบในสิมิลันก็พบได้มากมายที่นี่ ชอบขึ้นตามกองหินที่มีน้ำไหลแรง | (ขวา) กัลปังหาที่ขึ้นสลับไปมา มองดูคล้ายสวนกัลปังหาที่มีคนมาจัดไว้   

ไดฟ์ต่อมาเรากลับไปลงที่ Canyon กันอีกที แต่เป็นจุดที่ต่อจากแนวเดิมที่ลงไปเมื่อวาน ลีดเดอร์พาเราดำลอดสะพานหินโผล่ทะลุไปในสวนกัลปังหาที่งดงามราวกับมีคนมาจัดไว้ ความสวยงามทวีมากขึ้นแข่งกับความลึก จนไดฟ์คอมขึ้นความลึกที่ 40 เมตร ผมจึงค่อยๆ ไต่ระดับกลับขึ้นมาที่ตื้น เพราะถ้าดำลงไปเรื่อยๆ คิดว่าคงเจอยมบาลเป็นแน่แท้ ผมเชื่อสนิทใจว่าโลกใต้น้ำที่นี่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในเอเชีย

  Cockatoo Waspfish พบได้ง่ายที่นี่    

เนื่องจากไดฟ์เมื่อกี้ลงกันลึกสุดใจเราเลยขอพักน้ำนานหน่อย เลยเปลี่ยนมาสำรวจโลกยามค่ำคืนดูบ้าง และจุดที่เราเลือกคือ Gapang ที่เราเช็คไดฟ์กันวันแรก พวกเราได้เจอค็อกคาตูสีน้ำตาล ปลากบ ฝูงปลาดุกที่ออกหากิน ปลามีดโกนที่หลบนอนในเม่นทะเล ปลาสิงโตสองจุด ปลาหมึกสองสามชนิด กระเบนจุดฟ้า ลิ้นหมา กุ้งซาลอน

   (ซ้าย) ปลามีดโกน Razorfish หลบนอนอยู่ในเม่นทะเลเพื่อป้องกันอันตรายจากศัตรู | (ขวา) ยอดกองหินที่ Arus Balee มากมายด้วยปลานานับชนิด   

วันสุดท้ายเราลงดำน้ำที่ Pantee Pennateung ที่จุดนี้ใต้นำ้จะเป็นสเต็ปเหมือนบันไดลงไปขั้นละสิบถึงยี่สิบเมตรไล่ลึกลงไปเรื่อยๆ เราดำไล่ไปตามหน้าผาที่มีฝูงปลาผีเสื้อและสินสมุทรสวยๆ หลายชนิด กัลปังหาขึ้นตามกองหินและหน้าผา กัลปังหาที่นี่ถ่ายยังไงก็ไม่เบื่อเพราะสวยและสมบูรณ์มาก บริเวณนี้มีกัลปังหาสีชมพูสดที่เป็นที่อยู่ของม้าน้ำแคระซึ่งอยู่ที่ความลึกที่ทำให้เราได้แต่มองผ่านๆมันไป ไดฟ์สุดท้ายเราไปจบที่ Arus Balee อีกครั้ง แต่เริ่มลงจากด้านเกาะแล้วค่อยตัดลงไปหากองหิน คราวนี้เราได้เจอกับฉลามครีบดำ ว่ายลัดเลาะแนวขอบที่ตัดลงสู่ห้วงลึก ผมแทบไม่ได้ดำลงไปจุดลึกเลย เพราะมัวแต่เพลินกับฝูงปลานานาชนิดตรงที่ตื้นๆ

   ปลากะมงฝูงใหญ่ว่ายเข้ามาใกล้กับยอดกองหินใต้น้ำ    

การได้มาดำน้ำที่นี่ทำให้ผมนึกไปถึงสิมิลันเมื่อครั้งเริ่มดำน้ำใหม่ๆ ทำให้นึกถึงเกาะสุรินทร์ที่มีปลามากมาย ทว่าที่นี่เหมือนกาลเวลาสูญหาย ความงดงามใต้ท้องทะเลเหมือนกดปุ่มสต็อปไว้ ในมวลน้ำครามเข้มยังมีซอกมุมที่สวยงามให้ได้ตามหา ปลาที่นี่หลากหลายและปะปน ว่ายสลับสับเปลี่ยนกันสร้างสีสันให้ทะเลดูสวยและมีชีวิต มุมมองต่างๆ เหล่านี้ถูกซุกซ่อนไว้ในทะเลรอให้คนมาพบเจอ

ขอขอบคุณ Elegance Travel สำหรับประสบการณ์ใต้น้ำที่แสนมีค่า
อุปกรณ์ถ่ายภาพ : กล้อง CanonEOS5D Mark III เลนส์ EF 16-35 f/2.8 L USM II, EF 100 Macro f/2.8 L IS USM ใส่ใน Nauticam 5D III แฟลช INON Z220 2 ดวง

คราวแรกที่เราไปเยือนเลมเบท์ เราได้เจอกับฝูงปลาปักเป้าไล่ mating กัน ตัวผู้ 6-8 ตัวว่ายตัดหน้าแข่งกัน เพื่อไล่ตัวเมียเพียงตัวเดียวให้ทันเป็นเวลากว่า 10 นาที เศษเกล็ดปลากระจุยกระจาย ชุลมุนวุ่นอยู่ในน้ำจนกระทั่งว่ายขึ้นไปจากระดับพื้นทรายไปจบที่กลางน้ำด้วยการปล่อยไข่และสเปิร์มกันกลางช่องแคบในความมืด เป็นประสบการณ์ที่ตื่นเต้นและน่าจดจำที่สุดอันนึงในบรรดาหลายๆ อันที่เราได้พบเจอในโลกใต้น้ำ

คราวที่สองที่เราไปเยือน เราได้เจอกับ stargazer หลังการพยายามตามหาตั้งแต่ต้นทริป จนได้มาเจอเอาเกือบจะวันสุดท้าย แต่ไม่ได้เจอฝังตัวอยู่ในทรายนิ่งๆ แบบธรรมดา ในจังหวะที่เราเผลอหยุดกด record วิดีโอ อยู่ดีๆ เจ้า stargazer ก็แลบลิ้นที่มีลักษณะเหมือนตัวหนอนรุ่งริ่ง ออกมาจากปาก ขยับแลบลิ้นอยู่ 2 ที มันก็ขยับตัวออกมาจากพื้นทรายออกมาว่ายน้ำเรี่ยพื้นไป ในขณะที่ว่ายไปลิ้นที่เหมือนตัวหนอนนั้นก็แผล่บเข้าแผล่บออกอยู่ตลอดเวลา เรายังจำได้ติดตากับท่าทางการว่ายของ stargazer ที่ดูเงอะงะไม่สมกับเป็นปลา ประมาณ 10 เมตร stargazer ก็ลงจอดแล้วฝังตัวเข้าไปในพื้นทราย กลับสู่ท่าทางปกติเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

   Stargazer พยายามฝังตัวกลับลงไปในพื้นทราย    

นี่เป็นแค่ตัวอย่างความทรงจำที่เรามีที่เลมเบท์ ยังมีอยู่อีกเยอะเล่าได้ไม่จบ ที่เล่ามาทั้งหมดนี้ก็เพื่อจะบอกว่า เราจะได้กลับไปเลมเบท์กันอีกครั้งในเดือนมกราคม ต้นปีหน้า (2013) คราวนี้เราจะไปพักกันที่ Lembeh Hills Resort ซึ่งเราเคยไปเยือนมาแล้วครั้งนึง ตั้งแต่สมัยที่ยังไม่ได้เปิดบริการแบบเต็มตัว

เลยอยากจะมาบอกเพื่อนๆ ที่คอยตามอ่านดิจิทะเล และคอยสนับสนุนอยู่ว่าเราจะไป และถ้าใครอยากจะไปดำน้ำด้วยกัน ไปเห็นหน้ากัน ไปคุยกันแบบไม่ต้องผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์ หรือหน้าจอโทรศัพท์ ก็ติดต่อจองได้เลย แต่ต้องบอกให้ขัดเจนก่อนว่า เราไม่ได้จัดทริป!!! นี่เป็นการชวนกันไปดำน้ำประสาเพื่อนกัน เพราะฉะนั้นต้องติดต่อจองทุกอย่างด้วยตนเอง เพียงแต่ไปให้ตรงกับช่วงเวลาที่เราจะไป และเพื่อเป็นการขอบคุณเพื่อนๆ ที่คอยสนับสนุนกัน ถ้าบอกไปตอนจองว่าจะมาทริปพร้อมกับทีมดิจิทะเล Lembeh Hills Resort จะมีราคาพิเศษให้น่ะสิ เย้!

ขอย้ำอีกครั้ง ดิจิทะเลไม่ได้ส่วนแบ่งค่านายหน้าใดๆ จากการจองทริปของใครก็ตาม!!!

ถ้าพร้อมจะจองทริป ติดต่อไปโดยตรงที่ email นี้ ถ้าไป book จากทางอื่นแล้วไม่ได้ราคาพิเศษดังว่า เราก็ไม่สามารถจะช่วยอะไรได้จริงๆ ไม่ต้องไปและกลับพร้อมเราไม่ต้องอยู่ยาวนานเหมือนอย่างเรา ไม่ว่าจะจองกี่วัน แพคเกจไหน ขอแค่บอกว่าจะมากับดิจิทะเล แล้วเค้าจะจัดราคาพิเศษให้

ตามนั้นจ้า..

สรุปข้อมูลดังนี้ ดิจิทะเลไปเลมเบท์วันที่ 11-18 มกราคม 2556 พักที่ Lembeh Hill Resort จ้า